Nhằm phục vụ cho việc san lấp, xây dựng, Phó Thủ tướng Trịnh Đình Dũng cùng Bộ Xây dựng phối hợp các bộ ngành liên quan tìm nguyên liệu thay thế cát truyền thống trong hội nghị về tình hình đầu tư kết cấu hạ tầng giao thông ĐBSCL

Hình ảnh minh hoa vật liệu cát
Đứng trước thực trạng thiếu cát và giá cát tăng cao liên tục rất nhiều công trình tại khu vực này đang chịu ảnh hưởng về tiến độ thực hiện cũng như chi phí công trình như cao tốc Trung Lương - Mỹ Thuận (Tiền Giang), quốc lộ 60 (Bến Tre), Lộ Tẻ - Rạch Sỏi (Kiên Giang)...
Nguyên nhân cốt lõi vẫn là ở phương cách khai thác cát thiếu hợp lý và không có sự kiểm soát nghiêm ngặt, vì thế cho dù nguồn tài nguyên có lớn đến đâu, việc không quy hoạch sử dụng hợp lý cũng có thể cạn kiệt suy thoái. Với địa hình đất nước trải dài trên 3000 km bờ biển, chưa kể 2 hệ thống sông Hồng và sông Cửu Long cung cấp nguồn tài nguyên dồi dào, tưởng chừng cát là vô hạn, vấn đề “sốt cát” có vẻ rất vô lý. Những năm gần đây, tình hình khai thác cát liên tục “nóng” lên và biểu hiện của nó là những mâu thuẫn xã hội liên quan đến việc khai thác cát.
Nhìn sang nhiều nước phát triển, trong nhiều năm qua, cùng với việc khai thác, sử dụng hợp lý cát, họ đã tìm kiếm những phương án thay thế cát trong xây dựng. Đó là dùng sỉ phế thải, đá, đất sét để san lấp mặt bằng, dùng đá nghiền để thay cát đổ bê tông
 
Với mỗi công trình, sau khi đào móng lấy đi một khối lượng đất, nhiều ít tùy theo quy mô công trình, sau khi đổ móng sẽ được san lấp một khối lượng gần như tương đương nhưng lần này là bằng cát.
 
Sau chỉ đạo hết sức quyết liệt của Thủ tướng, các cơ quan chức năng siết chặt việc quản lý khai thác cát thì tình trạng khai thác cát lậu mới lắng xuống. Nhưng cùng với đó cơn “sốt” cát xây dựng lại tăng nhiệt.
Cùng với các giải pháp chống “cát tặc”, Phó Thủ tướng Trịnh Đình Dũng đã yêu cầu các Bộ phối hợp với UBND các địa phương rà soát lại các quy định với hoạt động khai thác cát sỏi ở lòng sông, cửa sông, ở các luồng lạch, khu vực cảng biển; cấp phép khai thác cát sỏi theo quy hoạch, chống sạt lở đất. Phó Thủ tướng cũng yêu cầu nghiên cứu ngay việc tìm vật liệu thay thế cát xây dựng truyền thống và cát san nền để đáp ứng nhu cầu cát cho đầu tư xây dựng hệ thống kết cấu hạ tầng giao thông của vùng ĐBSCL nói riêng và cả nước nói chung.
Và ngay chính tại Việt Nam cũng đã có một ví dụ điển hình về việc sử dụng cát nhân tạo thay thế cát tự nhiên, đó là công trình thủy điện Sơn La. Theo số liệu từ Vụ Vật liệu xây dựng (Bộ Xây dựng), công trình này đã sử dụng tới 90% là cát nhân tạo.